Hà Nội thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu, mở đường cho công nghệ mới

Theo báo cáo mới nhất của UBND thành phố Hà Nội, một trong những chuyển biến đáng chú ý trong triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị tại Hà Nội là thay đổi phương thức tổ chức nghiên cứu khoa học, công nghệ. Thay vì chủ yếu chờ các tổ chức nghiên cứu đề xuất nhiệm vụ, Thành phố chủ động xác định những vấn đề cần giải quyết để đặt hàng viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp tham gia.

Việc công bố danh mục lĩnh vực ưu tiên thử nghiệm có kiểm soát tạo cơ chế để doanh nghiệp công nghệ, startup, viện nghiên cứu và trường đại học đưa các giải pháp mới vào thử nghiệm trong môi trường thực tế. Ảnh: Chinhphu.vn

Theo báo cáo mới nhất của UBND thành phố Hà Nội, một trong những chuyển biến đáng chú ý trong triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị tại Hà Nội là thay đổi phương thức tổ chức nghiên cứu khoa học, công nghệ. Thay vì chủ yếu chờ các tổ chức nghiên cứu đề xuất nhiệm vụ, Thành phố chủ động xác định những vấn đề cần giải quyết để đặt hàng viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp tham gia..

Trong 9 tháng đầu năm 2026, Hà Nội từng bước chuyển trọng tâm từ phát triển hoạt động khoa học, công nghệ sang sử dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để giải quyết những vấn đề cụ thể của phát triển kinh tế - xã hội..

Đáng chú ý, Thành phố đã công bố danh mục 30 bài toán lớn giai đoạn 2026-2030. Đến tháng 10/2026, có 160 đề xuất đặt hàng, xét tài trợ được tiếp nhận..

Các nhiệm vụ tập trung vào những vấn đề đang đặt ra trong quản lý đô thị và đời sống như xử lý, tái sử dụng đất và bùn thải từ công trình ngầm; đánh giá sức khỏe công trình cầu; dự báo tác động của ô nhiễm không khí đến sức khỏe người dân..

Trong sản xuất, nhiều hướng nghiên cứu gắn với nhu cầu đổi mới công nghệ tại làng nghề và phát triển nông nghiệp, như lò nung gốm sứ lai điện - ga ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), tái chế phế phẩm gốm sứ Bát Tràng, phát triển giống lúa có giá trị dinh dưỡng cao..

Các nhiệm vụ về an sinh xã hội cũng hướng tới ứng dụng công nghệ trong chăm sóc người cao tuổi, theo dõi sức khỏe và quản lý dữ liệu phục vụ người dân. Điểm mới trong phương thức triển khai là tăng cường liên kết giữa Nhà nước, cơ sở nghiên cứu và doanh nghiệp, gắn nhiệm vụ khoa học với đơn vị sử dụng kết quả. Một số nhiệm vụ được tổ chức theo mô hình hợp tác ba bên, với cam kết đối ứng khoảng 50% kinh phí từ doanh nghiệp. Cách làm này hướng tới khắc phục tình trạng kết quả nghiên cứu thiếu địa chỉ ứng dụng, khó chuyển giao và thương mại hóa..

Bước đầu, một số nhiệm vụ đã hình thành sản phẩm cụ thể. Theo đó, trong lĩnh vực y tế, nhiệm vụ sản xuất thử nghiệm máy phát tia plasma lạnh PlasmaMED thế hệ II đã hoàn thành 20 máy và được cấp bằng sáng chế. Doanh nghiệp trong nước làm chủ các khâu thiết kế, chế tạo, tích hợp phần cứng, phần mềm và sản xuất vật tư tiêu hao. Giá bán dự kiến khoảng 1,6 tỷ đồng mỗi máy..

Trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, nhiệm vụ nghiên cứu, chế tạo xe thang có tầm vươn 32 m và 56 m do doanh nghiệp trong nước chủ trì đã giới thiệu phiên bản đầu tiên tại triển lãm..

Đối với sản xuất nông nghiệp, các mô hình thử nghiệm nuôi cá ngạnh ghi nhận lợi nhuận trung bình trên 20,4 triệu đồng mỗi lồng 100 m³, tỷ suất sinh lời 36%; mô hình nuôi ao đạt lợi nhuận trên 180 triệu đồng/ha, tỷ suất sinh lời 33,7%..

Những kết quả bước đầu này tạo cơ sở để tiếp tục đánh giá khả năng ứng dụng, chuyển giao công nghệ và mở rộng sản xuất..

Xe thang cứu hộ, sản phẩm của nhiệm vụ khoa học và công nghệ do Thành phố hỗ trợ hơn 30 tỷ đồng từ ngân sách nhà nước. Ảnh: Chinhphu.vn.

Mở đường cho công nghệ mới và thị trường đổi mới sáng tạo

Không chỉ đổi mới phương thức đặt hàng nghiên cứu, Hà Nội đang xây dựng các cơ chế hỗ trợ công nghệ mới, thúc đẩy kết nối giữa kết quả nghiên cứu với nhu cầu thị trường..

Thành phố đã ban hành danh mục 9 nhóm công nghệ và 25 sản phẩm công nghệ chiến lược ưu tiên giai đoạn 2026-2035, bước đầu nghiên cứu vi mạch Chiplet và chip tính toán lượng tử siêu dẫn 5 qubit..

Đồng thời, Hà Nội đang phối hợp với các trường đại học hoàn thiện ba đề án phòng thí nghiệm trọng điểm trong các lĩnh vực thần kinh - lão hóa, hệ thống không người lái, môi trường và năng lượng bền vững; nghiên cứu phát triển phòng thí nghiệm lượng tử dùng chung..

Một bước triển khai đáng chú ý là việc Thành phố cấp phép hai dự án thử nghiệm có kiểm soát đầu tiên..

Dự án thứ nhất là hệ thống giao thông tự hành thông minh tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, gồm các giải pháp xe buýt tự hành, robotaxi, robot vệ sinh và robot giao hàng..

Dự án thứ hai là sản xuất tổng oxit đất hiếm hàm lượng trên 95% ở quy mô bán công nghiệp..

Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát tạo điều kiện để các giải pháp công nghệ mới được triển khai trong phạm vi, điều kiện xác định, đồng thời giúp cơ quan quản lý có thêm cơ sở đánh giá trước khi xem xét mở rộng ứng dụng..

Lãnh đạo thành phố tham quan gian trưng bày sàn Giao dịch công nghệ Hà Nội và Chợ Chuyển đổi số ra mắt ngày 3/2/2026. Ảnh: Lê Hải

Cùng với đó, Hà Nội đang phát triển các công cụ kết nối cung - cầu công nghệ..

Sàn Giao dịch công nghệ Hà Nội và Chợ Chuyển đổi số ra mắt ngày 3/2/2026, hướng tới kết nối các tổ chức nghiên cứu, doanh nghiệp sở hữu công nghệ với đơn vị có nhu cầu ứng dụng..

Đến thời điểm báo cáo, Sàn Giao dịch công nghệ Hà Nội có 227 doanh nghiệp tham gia, 44 công nghệ chào bán, 80 nhu cầu tìm mua và 28 thỏa thuận hợp tác. Chợ Chuyển đổi số kết nối 40 đơn vị cung và 44 đơn vị cầu..

Hà Nội cũng tiếp tục duy trì vị trí dẫn đầu cả nước về Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm thứ tư liên tiếp, đạt 63,80 điểm..

Theo kết quả tổng hợp của Thành phố, tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động nghiên cứu, phát triển đạt 29,3%; tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo đạt 25,2%..

Đây là những lợi thế để Hà Nội tiếp tục phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, song việc chuyển các kết quả nghiên cứu thành sản phẩm có thị trường vẫn là yêu cầu quan trọng trong thời gian tới..

Bên cạnh hoạt động nghiên cứu, những ứng dụng công nghệ trong quản lý và đời sống đang được Hà Nội triển khai theo hướng tạo ra lợi ích cụ thể cho người dân, doanh nghiệp. Ảnh: Thương Huyền

Lấy hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp làm thước đo

Trong cải cách hành chính, thành phố Hà Nội hiện đã phê duyệt phương án tái cấu trúc 1.557/1.721 thủ tục, đạt 90,5%; tích hợp 1.991 thủ tục, trong đó có 1.608 thủ tục trực tuyến toàn trình..

Riêng 25 thủ tục trọng điểm, khi triển khai đồng bộ, dự kiến tiết kiệm khoảng 1.731 tỷ đồng chi phí tuân thủ mỗi năm, giảm bình quân 72,4%..

Ứng dụng iHanoi hiện có 6,63 triệu tài khoản, với 106,7 triệu lượt truy cập; đã tiếp nhận, xử lý 263.395 phản ánh, kiến nghị..

Trong giáo dục, nền tảng HanoiCheck kết nối 403 nhà cung cấp, 4.672 đơn vị trường học với 6.617 điểm trường, liên quan đến hơn 1,49 triệu học sinh. Hệ thống hỗ trợ phụ huynh theo dõi thực đơn, truy xuất nguồn gốc thực phẩm và phản ánh thông tin về bữa ăn học đường..

Trong lĩnh vực y tế, 42/42 bệnh viện công lập đã triển khai bệnh án điện tử; AI được ứng dụng hỗ trợ phân tích trên 24.000 ca bệnh tại ba bệnh viện..

Đối với khu vực kinh doanh, chiến dịch cao điểm 100 ngày hỗ trợ chuyển đổi số đã tiếp cận 231.026 doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, đạt 53,5% tổng số đối tượng thuộc phạm vi triển khai tại thời điểm báo cáo..

Đáng chú ý, 426/432 chợ trên địa bàn đã áp dụng thanh toán không dùng tiền mặt, tạo thêm thuận lợi cho hoạt động mua bán..

Những ứng dụng này là một phần trong quá trình chuyển đổi số của Hà Nội, hướng tới giảm thủ tục, tiết kiệm thời gian và mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ cho người dân..

Kết quả triển khai khoa học, công nghệ và chuyển đổi số cũng được phản ánh qua các chỉ tiêu kinh tế. Trong 9 tháng năm 2026, giá trị tăng thêm của khoa học, công nghệ và chuyển đổi số ước đạt 295.900 tỷ đồng, tương đương 22,85% GRDP. Riêng kinh tế số chiếm 16,7% GRDP, tăng 13,25% so với cùng kỳ theo giá hiện hành..

Infographic. Ảnh: Chinhphu.vn

Tuy nhiên, để các kết quả nghiên cứu và nền tảng công nghệ phát huy hiệu quả, Thành phố vẫn còn những vấn đề cần giải quyết. Báo cáo của UBND thành phố Hà Nội cho thấy, mặc dù nguồn lực, thể chế và nhiều nền tảng đã được hình thành, mức độ khai thác, sử dụng còn chưa đồng đều. Một số cơ chế về đặt hàng nghiên cứu, nghiệm thu theo sản phẩm đầu ra, định giá dữ liệu, tài sản trí tuệ và mua sắm sản phẩm công nghệ mới vẫn đang trong quá trình hoàn thiện hướng dẫn..

Trong quý IV/2026, Thành phố sẽ đặt trọng tâm vào hoàn thiện thủ tục phê duyệt, ký hợp đồng các nhiệm vụ nghiên cứu đủ điều kiện; triển khai các khoản tài trợ, đầu tư cụ thể thông qua Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Quỹ Đầu tư mạo hiểm theo quy định..

Đối với chuyển đổi số, Hà Nội phấn đấu nâng tỷ lệ thủ tục hành chính được tái cấu trúc lên 95% trước cuối năm, tiếp tục khai thác dữ liệu dùng chung để giảm giấy tờ, chi phí và thời gian giải quyết thủ tục..

Việc chuyển từ xác định bài toán, đặt hàng nghiên cứu đến thử nghiệm và đưa sản phẩm vào ứng dụng đang mở ra hướng tiếp cận mới trong phát triển khoa học, công nghệ tại Hà Nội. Yêu cầu đặt ra trong thời gian tới là rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu và thị trường, nâng hiệu quả sử dụng nguồn lực, để các thành tựu công nghệ thực sự phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và đời sống người dân Thủ đô..

Minh Anh.

Nguồn: https://thanglong.chinhphu.vn/ha-noi-thuc-day-thuong-mai-hoa-ket-qua-nghien-cuu-mo-duong-cho-cong-nghe-moi-103261012165101208.htm