Hà Nội tạo đột phá đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn

Ngày 9/10/2026, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội đã ban hành Chương trình số 20-CTr/TU nhằm thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.

Hà Nội đang dứng trước cơ hội lớn để du lịch bứt phá, phát triển. Ảnh: Trung Nguyên

Ngày 9/10/2026, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội đã ban hành Chương trình số 20-CTr/TU nhằm thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới..

Quyết sách chiến lược này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc phát huy toàn diện lợi thế nghìn năm văn hiến, tài nguyên thiên nhiên, hệ thống di sản phong phú cùng sức sáng tạo của người dân Thủ đô. Sự kết hợp giữa tiềm năng nội tại và dư địa mới từ "bộ ba công cụ chiến lược" – bao gồm Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 của Bộ Chính trị khóa XIV, Luật Thủ đô năm 2026, và Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm – đang tạo ra bệ phóng quan trọng để du lịch Hà Nội bứt phá, gia tăng sức mạnh mềm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững..

Du lịch Thủ đô với yêu cầu phát triển mới

Giai đoạn 2023–2025 ghi nhận đà phục hồi và tăng trưởng ấn tượng của du lịch Hà Nội. Lượng khách du lịch tăng bình quân 17%/năm, trong đó khách quốc tế đạt tốc độ tăng trưởng bình quân 29,6%/năm và tổng thu từ khách du lịch tăng 19,6%/năm. Đến năm 2025, Thủ đô đón 33,8 triệu lượt khách, bao gồm 7,9 triệu lượt khách quốc tế (chiếm khoảng 37,3% tổng lượng khách quốc tế cả nước, xếp thứ 2 toàn quốc), đạt tổng thu khoảng 134,5 nghìn tỷ đồng và đóng góp gần 7% vào GRDP của Thành phố..

Di tích Văn Miếu Quốc Tử Giám luôn là điểm du lích văn hóa thu hút du khách quốc tế và trong nước. Ảnh: Văn Miếu Quốc Tử Giám

Về quy mô hạ tầng, Hà Nội hiện sở hữu 3.769 cơ sở lưu trú với khoảng 72.400 phòng (trong đó có 48 khách sạn hạng 4–5 sao), 2.015 doanh nghiệp lữ hành quốc tế, 593 doanh nghiệp lữ hành nội địa, 10.675 hướng dẫn viên và 140 khu, điểm tham quan du lịch (với 57 điểm được công nhận). Thương hiệu du lịch Hà Nội liên tục được khẳng định qua các giải thưởng quốc tế lớn: ba năm liên tiếp (2023–2025) được World Travel Awards vinh danh là "Điểm đến thành phố hàng đầu châu Á"; năm 2025 được tạp chí Time Out xếp vào nhóm 20 điểm đến văn hóa hàng đầu thế giới và Tripadvisor bình chọn thuộc top 25 điểm đến văn hóa hàng đầu thế giới..

Tuy nhiên, bức tranh du lịch Thủ đô vẫn tồn tại những điểm nghẽn lớn. Đó là: Hiệu quả kinh tế và giá trị gia tăng chưa tương xứng với tiềm năng đặc thù; Sản phẩm du lịch còn đơn lẻ, chưa hình thành hệ sinh thái thực sự đặc sắc; Thiếu hụt cơ sở lưu trú cao cấp và các tổ hợp vui chơi giải trí quy mô lớn; Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, chất lượng nguồn nhân lực cũng như công tác xúc tiến quốc tế và ứng dụng dữ liệu số chưa tạo được đột phá; Hạ tầng nội đô (bãi đỗ xe, điểm đón trả khách, nhà vệ sinh công cộng, biển chỉ dẫn đa ngôn ngữ) và chất lượng môi trường tại một số khu vực chưa đáp ứng yêu cầu..

Trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ 4, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, yêu cầu bắt buộc đặt ra cho Hà Nội là phải chuyển mạnh từ phát triển du lịch dựa vào số lượng sang chất lượng, hiệu quả và giá trị gia tăng cao. Du lịch phải khẳng định vị thế là ngành kinh tế tổng hợp dẫn dắt sự phát triển của thương mại, dịch vụ, giao thông, công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo..

Dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi điện Kính Thiên dự kiến hoàn thành vào năm 2029, được kỳ vọng trở thành một không gian văn hóa - lịch sử quan trọng của Thủ đô. Ảnh: Chinhphu.vn

Quan điểm chỉ đạo đột phá: Từ "Khai thác tài nguyên" sang "Kiến tạo giá trị mới"

Để hiện thực hóa mục tiêu đưa du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn, Thành ủy Hà Nội xác định rõ các quan điểm chỉ đạo cốt lõi:.

Chuyển mạnh từ tư duy "khai thác tài nguyên sẵn có" sang "kiến tạo giá trị mới" giàu hàm lượng sáng tạo. Tất cả công việc được thực hiện nghiêm túc theo phương châm: "Rõ việc, rõ người, rõ thẩm quyền, rõ nguồn lực, rõ thời hạn, rõ hiệu quả"..

Lấy bản sắc văn hóa Thăng Long - Hà Nội làm nền tảng. Theo đó, phát triển du lịch văn hóa - di sản và công nghiệp văn hóa làm sản phẩm chủ lực. Gắn phát triển du lịch với củng cố quốc phòng, an ninh và giữ vững môi trường hòa bình..

Định hướng thị trường chiều sâu với việc chủ động lựa chọn phân khúc khách có mức chi tiêu cao, thời gian lưu trú dài ngày, khách du lịch MICE, sự kiện và du lịch di sản..

Khẳng định vai trò hạt nhân liên kết. Trong đó, Hà Nội đóng vai trò là một trong 3 cực tăng trưởng du lịch quốc gia, trung tâm phân phối khách và dẫn dắt liên kết phát triển du lịch vùng..

Đổi mới quản trị và huy động nguồn lực với việc quản trị du lịch hiện đại, thông minh dựa trên dữ liệu lớn và công nghệ. Thực hiện cơ chế Nhà nước giữ vai trò kiến tạo; doanh nghiệp là lực lượng chủ lực đầu tư, sáng tạo; cộng đồng dân cư là chủ thể tham gia và hưởng lợi..

Infographic: Chinhphu.vn

Mục tiêu chiến lược đến năm 2030 và tầm nhìn 2045 là đưa Hà Nội trở thành trung tâm du lịch hàng đầu cả nước, cực tăng trưởng du lịch quốc gia, trung tâm du lịch văn hóa - di sản và sáng tạo hàng đầu khu vực và quốc tế..

Các chỉ tiêu cụ thể đến năm 2030: Lượng khách: Đón và phục vụ từ 47 – 50,5 triệu lượt khách (tăng trưởng bình quân 7,0 – 8,5%/năm), trong đó khách quốc tế đạt 13 – 15 triệu lượt, khách nội địa đạt 34 – 35,5 triệu lượt. Kinh tế: Tổng thu từ khách du lịch đạt 295 – 340 nghìn tỷ đồng (tăng trưởng 17 – 21%/năm); đóng góp tổng hợp vào GRDP Thành phố đạt từ 7,5 – 8%..

Hạ tầng và điểm đến: Bổ sung tối thiểu 10.000 phòng lưu trú cao cấp (4–5 sao). Công nhận 3 khu du lịch quốc gia (hồ Hoàn Kiếm - Phố cổ; Ba Vì; Hương Sơn). Đầu tư 3 làng nghề/làng cổ chất lượng cao (Vạn Phúc, Bát Tràng, Đường Lâm). Số hóa & Doanh nghiệp: 70% khu, điểm du lịch trọng điểm được số hóa. Phát triển Tổng Công ty Du lịch Hà Nội thành doanh nghiệp thương hiệu mạnh, giữ vai trò dẫn dắt hệ sinh thái du lịch Thủ đô..

Tầm nhìn đến năm 2045: Đón 64 – 67 triệu lượt khách (khách quốc tế 23 – 25 triệu lượt); tổng thu đạt 550 – 600 nghìn tỷ đồng; đóng góp vào GRDP đạt từ 12 – 14%. Công nhận thêm 2 khu du lịch quốc gia (khu vực Hồ Tây và phụ cận; Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam gắn với hồ Đồng Mô). 100% điểm đến được số hóa, kết nối dữ liệu đồng bộ. Đưa Hà Nội trở thành trung tâm tổ chức sự kiện, hội nghị quốc tế hàng đầu Đông Nam Á, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng "0" (Net Zero) vào năm 2050..

Slogan "Hà Nội đến để yêu" và nền tảng HanoiGo làm điểm chạm số thống nhất

Chương trình của Thành ủy đặt ra 8 nhóm nhiệm vụ trọng tâm thúc đẩy du lịch đột phá cho gia đoạn từ nay đến năm 2030 và tầm nhìn 2045 bao gồm:.

Khách du lịch tham quan Hồ Hoàn Kiếm. Ảnh: Phường Hoàn KIếm

Một là, đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức và xây dựng môi trường du lịch văn minh. Đưa nhiệm vụ phát triển du lịch vào quy hoạch, kế hoạch đầu tư công của từng địa phương. Đẩy mạnh phong trào toàn dân tham gia xây dựng môi trường du lịch với tinh thần "mỗi người dân Thủ đô là một đại sứ du lịch", xây dựng hình ảnh du lịch "An toàn - Thân thiện - Chất lượng - Hấp dẫn"..

Hai là, khai thác thể chế đặc thù từ Luật Thủ đô và hoàn thiện chính sách. Áp dụng chính sách đột phá thu hút nhà đầu tư chiến lược vào các tổ hợp khách sạn 5 sao, trung tâm công nghiệp văn hóa. Hoàn thiện cơ chế hợp tác công - tư (PPP) trong bảo tồn di sản. Đơn giản hóa, số hóa thủ tục xuất nhập cảnh và triển khai cơ chế hoàn thuế VAT cho khách quốc tế tại các trung tâm thương mại lớn. Đặc biệt, giai đoạn 2026–2027 sẽ thí điểm mô hình không gian du lịch - giải trí - thương mại hoạt động 24/7 (kinh tế đêm) tại các khu vực trọng điểm..

Du khách quốc tế thăm Làng cổ Đường Lâm. Ảnh ( Làng cổ Đường Lâm)

Ba là, phát triển hạ tầng và hình thành 4 cực du lịch trọng điểm. Tận dụng hạ tầng giao thông hiện đại (đường vành đai, cầu vượt sông Hồng, đường sắt đô thị, đường thủy) để kết nối mạng lưới du lịch. Thành phố tập trung ngân sách và nguồn lực xã hội hóa cho 4 cực du lịch: Cực Hoàn Kiếm - Hồ Tây: Quảng trường - Công viên phía Đông hồ Hoàn Kiếm, cải tạo cảnh quan Hồ Tây, mở rộng đường Đặng Thai Mai; Cực Ba Vì - Sơn Tây: Không gian văn hóa Minh Châu, đại lộ Thăng Long kéo dài, nâng cấp ĐT 414; Cực Hương Sơn: Tuyến đường Mỹ Đình - Ba Sao - Bái Đính, cảnh quan bến Yến; Cực Sóc Sơn: Mở rộng Quốc lộ 3, đường nối đền Sóc và khu đô thị vệ tinh. Song song đó, tăng tốc các dự án quy mô lớn: Trường đua ngựa Sóc Sơn, Công viên Kim Quy, Safari Ba Vì, và trung tâm công nghiệp văn hóa tại Trục cảnh quan sông Hồng..

Bốn là phát triển thị trường, sản phẩm du lịch giá trị cao, nâng cao hiệu quả kinh tế du lịch, xây dựng hệ thống nghiên cứu, phân tích, dự báo thị trường du lịch trên cơ sở dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và nền tảng số; thường xuyên cập nhật dữ liệu về khách, mục đích chuyến đi, khả năng chi tiêu, thời gian lưu trú, nhu cầu và xu hướng tiêu dùng; làm cơ sở xác định thị trường trọng điểm, tiềm năng, cơ cấu lại thị trường khách, hành vi tiêu dùng du lịch và phát triển sản phẩm đáp ứng nhu cầu thị trường. Phát triển hệ thống sản phẩm du lịch Thủ đô theo 3 nhóm chính.

Nhóm sản phẩm chủ lực: Tập trung vào văn hóa - di sản gắn với kể chuyện và tái thiết không gian công nghiệp cũ; kinh tế đêm; du lịch MICE - sự kiện; du lịch ẩm thực tận dụng hiệu ứng cẩm nang MICHELIN; chuyển đổi du lịch làng nghề truyền thống sang trải nghiệm học nghề và mua sắm..

Nhóm sản phẩm tiềm năng: Mở rộng du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, khu vui chơi (phim trường Cổ Loa, Sóc Sơn; Safari Ba Vì); du lịch nông thôn; du lịch y tế - chăm sóc sức khỏe; du lịch thể thao (marathon, golf); và thương mại hóa tài sản trí tuệ (IP) văn hóa thành sản phẩm quà tặng..

Nhóm sản phẩm liên kết ngành và liên vùng: Thiết lập cơ chế liên kết thường xuyên giữa du lịch với các ngành liên quan (công thương, y tế, giao thông...); đồng thời đưa Hà Nội thành đầu mối phân phối khách kết nối các tuyến Đồng bằng sông Hồng, Tây Bắc và các tỉnh phía Nam..

Infographic: Chinhphu.vn

Năm là, đẩy mạnh xúc tiến, quảng bá và định vị thương hiệu. Thống nhất thông điệp "Hà Nội - Đến để yêu". Đưa vào vận hành nền tảng HanoiGo làm điểm chạm số thống nhất. Nâng tầm các sự kiện lớn như Festival Thăng Long - Hà Nội, Lễ hội Thiết kế sáng tạo, đồng thời nghiên cứu tổ chức Lễ hội Âm nhạc quốc tế, Lễ hội Nghệ thuật đường phố. Khai thác mạng lưới Thành phố sáng tạo UNESCO và xây dựng mạng lưới đại sứ du lịch số..

Sáu là, phát triển nguồn nhân lực và cộng đồng doanh nghiệp. Cơ cấu lại toàn diện Tổng Công ty Du lịch Hà Nội. Chuẩn hóa đội ngũ hướng dẫn viên, nâng cấp Trường Cao đẳng Thương mại và Du lịch Hà Nội. Đào tạo kỹ năng giao tiếp và ngoại ngữ cho lực lượng lao động phi chính thức (lái xe taxi, xích lô, lái đò, hộ kinh doanh)..

Bảy là, hoàn thiện hạ tầng số và ứng dụng khoa học công nghệ. Xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành du lịch "đúng, đủ, sạch, sống" kết nối với kho dữ liệu dùng chung của Thành phố. Thực hiện số hóa 3D các di tích, tích hợp trợ lý du lịch AI đa ngôn ngữ, vé điện tử và phổ cập thanh toán không tiền mặt..

Tám là, quản trị điểm đến thông minh và phát triển du lịch xanh. Chuyển sang quản trị điểm đến dựa trên dữ liệu thời gian thực (phân luồng, kiểm soát sức chứa). Áp dụng bộ tiêu chí "Điểm đến xanh" theo chuẩn GSTC tại khu vực Hoàn Kiếm, Ba Vì, Làng Văn hóa các dân tộc Việt Nam. Bắt buộc 100% cơ sở kinh doanh áp dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền để chống thất thu thuế và thu thập Big Data hành vi tiêu dùng..

Chương trình thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội không chỉ là một bản kế hoạch hành động đơn thuần, mà là sự cam kết chính trị mạnh mẽ nhằm đưa du lịch Thủ đô bứt phá. Với sự chỉ đạo quyết liệt từ các cấp ủy Đảng, sự vào cuộc của chính quyền, cộng đồng doanh nghiệp và Nhân dân, Hà Nội đang từng bước hiện thực hóa khát vọng trở thành trung tâm du lịch văn hóa - di sản, sáng tạo có sức cạnh tranh hàng đầu khu vực và thế giới trong kỷ nguyên mới..

Minh Anh.

Nguồn: https://thanglong.chinhphu.vn/ha-noi-tao-dot-pha-dua-du-lich-tro-thanh-nganh-kinh-te-mui-nhon-103261010103716658.htm