950 năm Quốc Tử Giám: Di sản đạo học, hiền tài và khát vọng phát triển đất nước
Nhân dịp kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026), Hội thảo được tổ chức nhằm làm rõ những giá trị lịch sử, văn hóa, giáo dục của Quốc Tử Giám; trao đổi về việc kế thừa truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và trọng dụng hiền tài trong phát triển giáo dục, con người và nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Trần Đức Thắng phát biểu chào mừng tại hội thảo. Ảnh BTC
Nhân dịp kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026), Hội thảo được tổ chức nhằm làm rõ những giá trị lịch sử, văn hóa, giáo dục của Quốc Tử Giám; trao đổi về việc kế thừa truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và trọng dụng hiền tài trong phát triển giáo dục, con người và nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới..
Di sản 950 năm Quốc Tử Giám và những giá trị cần tiếp nối
Phát biểu chào mừng tại hội thảo, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Trần Đức Thắng đã nhấn mạnh trách nhiệm của Thủ đô trong bảo tồn, phát huy di sản đạo học. Đồng thời khẳng định những giá trị về truyền thống hiếu học, trọng dụng hiền tài cần được chuyển hóa thành động lực phát triển đất nước trong giai đoạn mới..
Theo Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng, hội thảo là sự kiện có ý nghĩa quan trọng nhằm nhìn lại một chặng đường lịch sử gần một thiên niên kỷ của Quốc Tử Giám, nhận diện sâu sắc hơn những giá trị của di sản đạo học, vị trí của Quốc Tử Giám trong tiến trình phát triển Quốc học Việt Nam. Từ đó, suy ngẫm về trách nhiệm kế thừa, phát huy truyền thống hiếu học, trọng dụng hiền tài trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước hiện nay..
Đồng chí Trần Đức Thắng cho biết, năm 1076, dưới triều vua Lý Nhân Tông, Quốc Tử Giám được thành lập, đánh dấu bước phát triển quan trọng trong lịch sử giáo dục và văn hóa dân tộc Việt Nam. Quốc Tử Giám ra đời thể hiện tầm nhìn vượt trước của nhà nước Đại Việt trong việc xây dựng thiết chế giáo dục cấp quốc gia, lấy việc học, đạo đức và tri thức làm gốc rễ dựng nước..
Trải qua các triều đại và những biến đổi của lịch sử, Quốc Tử Giám đã khẳng định vị thế là một thiết chế giáo dục tiêu biểu, biểu tượng đặc sắc của truyền thống hiếu học, tinh thần tôn sư trọng đạo và tư tưởng trọng dụng hiền tài của dân tộc ta. Hệ thống 82 bia Tiến sĩ tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám không chỉ có giá trị tôn vinh các bậc hiền tài, ghi dấu truyền thống khoa bảng mà còn lưu giữ quan niệm sâu sắc của cha ông ta về học vấn, đạo đức và trách nhiệm của người có học đối với đất nước..
"Với tinh thần đó, thành phố Hà Nội rất vinh dự được đón tiếp các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các nhà khoa học, chuyên gia và quý vị đại biểu về dự hội thảo trên mảnh đất Thăng Long - Hà Nội ngàn năm văn hiến. Sự hiện diện cùng những đóng góp tâm huyết, trí tuệ của quý vị là nguồn động viên quý báu, giúp thành phố có thêm những luận cứ khoa học và gợi mở thiết thực để gìn giữ, phát huy di sản, tiếp nối truyền thống và kiến tạo tương lai", đồng chí Trần Đức Thắng nhấn mạnh..
Đưa truyền thống đạo học thành động lực phát triển
Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng cũng cho biết, đất nước đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới, với khát vọng vươn lên mạnh mẽ đạt hai mục tiêu 100 năm và hướng đến xây dựng nước Việt Nam phát triển hùng cường, văn minh, thịnh vượng. Để hiện thực hóa tầm nhìn ấy, giáo dục phải kiến tạo, dẫn dắt sự phát triển của Thủ đô và quốc gia; văn hóa phải thực sự trở thành nguồn lực nội sinh, động lực phát triển..
"Hiền tài là nguyên khí của quốc gia, nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh mà hưng thịnh", những giá trị kết tinh trong Quốc Tử Giám về truyền thống đạo học và tinh thần trọng dụng hiền tài không chỉ là những giá trị cần được bảo tồn mà còn phải được chuyển hóa thành động lực phát triển..
Theo đồng chí Trần Đức Thắng, với việc tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia hôm nay, một lần nữa khẳng định sự quan tâm đặc biệt của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị và cá nhân đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đối với việc trọng dụng nhân tài - nguồn lực chiến lược đặc biệt, quyết định sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn mới. Đây cũng là hoạt động quan trọng triển khai các nghị quyết, kết luận của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị về giáo dục, đào tạo, khoa học cộng nghệ và thu hút trọng dụng nhân tài cho đất nước..
Đồng chí Trần Đức Thắng tin tưởng, hội thảo sẽ là diễn đàn khoa học nghiêm túc, khách quan và cởi mở - nơi các nhà khoa học trao đổi thẳng thắn, tôn trọng những cách tiếp cận khác nhau, cùng tìm kiếm những luận cứ xác đáng và kiến nghị thiết thực. Từ kết quả nghiên cứu, trao đổi khoa học, hội thảo góp phần nhận diện rõ hơn giá trị di sản, thống nhất định hướng và đề xuất giải pháp có ý nghĩa đối với thực tiễn phát triển đất nước..
Trải qua 950 năm, Quốc Tử Giám trở thành biểu tượng tiêu biểu của truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và trọng dụng hiền tài. Những giá trị ấy được lưu giữ qua các di tích, tư liệu lịch sử, đặc biệt là 82 bia Tiến sĩ tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, được ghi danh vào Danh mục Ký ức thế giới của UNESCO năm 2011..

Quang cảnh Hội thảo. Ảnh BTC
Các tham luận gửi tới Hội thảo tập trung làm rõ những giá trị tiêu biểu của di sản Quốc Tử Giám: truyền thống hiếu học và khát vọng vươn lên bằng tri thức; đạo lý tôn sư trọng đạo, đề cao nhân cách và trách nhiệm trong sự nghiệp giáo dục; tư tưởng trọng dụng hiền tài, coi nhân tài là nguồn lực quan trọng đối với vận mệnh quốc gia. Đồng thời, các nghiên cứu xem xét vai trò của Quốc Tử Giám trong lịch sử giáo dục và quản trị quốc gia, nhận diện những giá trị có thể kế thừa trên tinh thần khoa học, khách quan, phù hợp với điều kiện hiện nay..
Hội thảo đã có 71 tham luận (trong đó gồm 04 báo cáo chuyên đề) nghiên cứu chuyên sâu của các nhà khoa học, chuyên gia đến từ nhiều cơ quan, đơn vị, tiêu biểu như: Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; Đại học Quốc gia Hà Nội; Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam; Trường Đại học Sư phạm Hà Nội; Trường Đại học Văn hóa Hà Nội; Học viện Chiến lược Khoa học và Công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ); Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam; Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia; Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội; Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám và các cơ quan, cơ sở nghiên cứu khác..
Từ truyền thống trọng dụng hiền tài đến yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Trong bối cảnh khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, Hội thảo dự kiến tập trung trao đổi về bốn nhóm vấn đề: giá trị lịch sử, văn hóa và đạo học của Quốc Tử Giám; phát triển giáo dục, xây dựng xã hội học tập, học tập suốt đời và nguồn nhân lực chất lượng cao; bảo tồn, phát huy giá trị Văn Miếu - Quốc Tử Giám gắn với giáo dục di sản, ứng dụng công nghệ, giao lưu học thuật và sáng tạo văn hóa; giải pháp phát hiện, đào tạo, sử dụng và trọng dụng nhân tài..
Một hướng thảo luận quan trọng là tiếp tục đề cao sự học, khuyến khích mỗi người không ngừng học tập, vun bồi tri thức, rèn luyện nhân cách và năng lực sáng tạo để góp phần xây dựng, phát triển đất nước; đồng thời chuyển tinh thần hiếu học thành thực học và học tập suốt đời. Hội thảo cũng trao đổi về việc phát huy truyền thống trọng dụng hiền tài thông qua các cơ chế phát hiện, đào tạo, sử dụng người tài trên cơ sở năng lực, phẩm chất và đóng góp thực tế. Những vấn đề này gắn với định hướng của Đảng tại các Nghị quyết chiến lược, như: Nghị quyết số 57-NQ/TW về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Nghị quyết số 71-NQ/TW về giáo dục và đào tạo; Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam….
Đối với Thủ đô Hà Nội, Hội thảo là dịp nghiên cứu những giải pháp tiếp tục bảo tồn và phát huy giá trị Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, tăng cường giáo dục di sản, lan tỏa truyền thống văn hiến và kết nối di sản với đời sống đương đại. Các định hướng phát huy giá trị cần đặt trên nền tảng bảo tồn, tôn trọng tính xác thực lịch sử và gìn giữ sự tôn nghiêm của di tích..
Minh Thư.
Nguồn: https://thanglong.chinhphu.vn/950-nam-quoc-tu-giam-di-san-dao-hoc-hien-tai-va-khat-vong-phat-trien-dat-nuoc-103261112160540752.htm

